Τα χαΐρια μας εδώ.
Πολιτισμικό και κατ'ανάγκη πολιτικό παρατηρητήριο
Λίγα λόγια για εμένα
Ο Μαικήνας κατά κόσμο Γιώργος Λιγνός προερχόμενος απο τη γεννιά των μπουάτ και των πρώτων μαζικών φοιτητικών συνελεύσεων μετά τη δικτατορία, και ηθικός συναυτουργός σε πολλές απο τις ευγενείς πλάνες που κακοφόρμισαν με ευθύνη άλλων και μας έφεραν εδώ που φτάσαμε, πιστεύει σε όλα αυτά που μπορείτε να διαβασετε σε τουτο το βλογότοπο. Απεχθάνεται το ανεξέλεγκτο συναίσθημα αν και χολερικός απο φύση και φυσικά την καπηλεία του ανθρώπινου πόνου που οδηγεί τους πάσχοντες στην αγκαλιά των πάσης φύσης ψευδοπροφητών
Σύνδεσμοι


Μια μικρή ιστορία των δωροδοκιών - Από το Γάϊο Βέρρο στον Μαντέλη
832 αναγνώστες
Παρασκευή, 28 Μαΐου 2010
21:08

 

Εξεταστικές, πολλές εξεταστικές.

Το μαχαίρι μπαίνει άλλη μια φορά μέχρι το κόκαλο. Εχουμε βαρεθεί να μετράμε πόσες φορές μπήκε και βγήκε.

Αυτή τη φορά μάθαμε και ένα όνομα. Τάσος Μαντέλης εκ Κεφαλλονιάς ορμώμενος.

Ο Μαικήνας λάτρης της ιστορίας σκέφθηκε να ψαχουλέψει λίγο το φαινόμενο της δωροδοκίας. Δωροδοκία  και δωροληψία. Οι όψεις του ιδίου νομίσματος. Όμως η ιστορία της δωροδοκίας, κοινώς του λαδώματος, είναι τόσο μακριά όσο η ιστορία της ανθρωπότητας. Ψαχουλεύοντας κατά την προσφιλή μου τακτική σστο διαδίκτυο βρήκα ένα βιβλίο του University of California Press, 1984, John Noonan Jr. (απο οικογένεια νομικών) με υπέρτιτλο « Η διανοητική ιστορία μιας ηθικής ιδέας»  και κύριο τίτλο «ΔΩΡΟΔΟΚΙΕΣ»

 

 

Είναι ενδιαφέρον, όταν περάσει κανείς στην ιστορική προσέγγιση, ότι όποιες προσπάθειες για εξάλειψη φαινομένων δωροδοκίας σχετίζονται με την ορθή απονομή της δικαιοσύνης και ξεκινάνε απο πολύ παλιά, τα χρόνια των Ασσυροβαβυλωνίων  και αργότερα στη αρχαία Αίγυπτο.

Προσπερνάμε τον Χαμουραμπί και πάμε το 1500 πΧ στην Αίγυπτο.  Λέει σε ένα αυτοβιογραφικό του κείμενο ο πρώτος  υπό τον Φαραώ αξιωματούχος Ρεχ Μι Ρε

 

«Δεν έστρεψα το μέτωπό μου χάριν κάποιας ανταμοιβής»

 

Λίγο αργότερα ο Φαραώ Χο ρεμ χέμπ (1322-1314) στον κώδικά του προβλέπει: απαγορεύει στους υψηλούς αξιωματούχους να δέχονται δώρα και να αποδίδουν δικαιοσύνη σύμφωνα με αυτά, αλλά επιπλέον τους υποχρεώνει να του δηλώνουν όλα τους τα εισοδήματα και να του αποδίδουν ένα ποσοστό. Η παραβίαση των παραπάνω επέσυρε την ποινή του αποκεφαλισμού.

Πιο προχωρημένος είναι ο κώδικας του Άμωνα Ρε περίπου το 1230 πΧ ο οποίος λεέι καθαρά ότι δεν πρέπει να παίρνει κανείς δικαστής αμοιβή απο κάποιον ένοχο.

Βλέπουμε λοιπόν ότι ήδη απο πολύ παλιά το φαινόμενο γίνεται αντιληπτό και οι Βασιλείς και Φαραώ επεδίωκαν την θέσπιση κάποιου συστήματος δικαίου και ελάμβαναν πρόνοια για την απόδοσή του χωρίς φαλκιδεύσεις.

Βέβαια δεν υπάρχουν τεκμήρια ότι επεβλήθη κάποια τιμωρία που  να αποδεικνύει την λειτουργία κάποιου συστήματος δικαίου. Υπάρχει η άποψη ότι πολλά απο αυτά τα κείμενα έχουν ένα χαρακτήρα ηθικής προτροπής, αν και πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι οι ισχύοντες ηθικοί κώδικες ήσαν τόσο ισχυροί που κανείς δεν σκεφτόταν να τους παραβιάσει.

Μερικούς αιώνες αργότερα έχουμε την προτροπή πρός τους δικαστές απο τον Φαραώ Αμενχοτέπ :

 

«Μην δίνεις σημασία σε αυτόν που είναι ντυμένος στα λευκά,

   Ούτε σε αυτόν που είναι ντυμένος ατημέλητο

   Μην αποδεχθείς δωρεά από ένα ισχυρό άνδρα

   Ούτε να καταπιέσεις για χάρη του το αδύνατο»

 

Πηγαίνοντας πιο πέρα στη Ρώμη (παρακάμπτω την Αρχαία Ελλάδα γιατί θέλω να είμαι τεκμηριωμένος) έχουμε ένα αστέρι της διαφθοράς.

 

Το όνομα αυτού Γάϊος Βέρρος, αλλά έμεινε γνωστός ως το γουρούνι. Νομίζω ότι διεκδικεί μια θέση ανάμεσα στη δεκάδα των πιο διεφθαρμένων κρατικών αξιωματούχων όλων των αιώνων. 

Είχε δείξει το ταλέντο του όταν ως πραίτωρ στη Ρώμη  είχε την ευθύνη των ναών.  Επιθεωρώντας τον Ναό του Κάστορα και Πολυδεύκη διεπίστωσε ότι «οι κίονες δεν ήταν απόλυτα ευθυγραμισμένοι» και ετίθετο θέμα επισκευής τους. Φυσικά δεν παρέλειψε να κυνηγήσει τον εργολάβο που είχε την ευθύνη της συντήρησης, ζητώντας κατ ουσίαν χρήματα απο το αφεντικό ή προστάτη του τελευταίου προκειμένου να σταματήσει τη δίωξη. Κατόπιν ανέθεσε σε άλλο εργαλάβο την εκτέλεση της επισκευής παίρνοντας και απο αυτόν τη σχετική μίζα.

Στη Σικελία όμως σαν κυβερνήτης  απο το 73 μέχρι το 70 πΧ,  έδειξε το ταλέντο του.

Έπαιρνε χρήματα για να δίνει τίτλους και αξιώματα και για  να αλλάζει δικαστές που δεν άρεσαν σε  ισχυρούς που έκαναν αγωγή σε φουκαράδες.  Λαδώθηκε για να αφήσει τον καπετάνιο ενός πειρατικού πλοίου να  το σκάσει. Πήρε λεφτά απο έναν πλούσιο για να σταματήσει τη δίωξη  ενός  δούλου του  για έγκλημα. Λαδώθηκε για να αφήσει ένα πλοίαρχο που εδίωκετο για βαριά αμέλεια.  Επίσης τον πλήρωναν διάφοροι συγκλητικοί για να τους απαλλάσει απο τα καθήκοντά τους. Λαδώθηκε για να οργανώσει την εκλογή ενός αρχιερέα. Έπαιρνε επίσης λεφτά για να διορίζει αρεστούς συλλέκτες φόρων. Έπαιρνε λεφτά απο τους φυλακισμένους για να τους ικανοποιεί ανάγκες τους και απο τους συγγενείς για να τους επισκέπτονται. Πήρε χρήματα απο καταδικασμένο σε θάνατο για να του εξασφαλίσει ανώδυνο θάνατο. Επίσης έπρεπε να του τα ακουμπήσουν για να επιτρέψει να κηδευτούν καταδικασμένοι σε θάνατο μετά την εκτέλεσή τους. Γενικά τα έπαιρνε από όπου μπορούσε. Όταν γύρισε στη Ρώμη το 70 πΧ οι Σικελοί τον μύνησαν προσπαθώντας να πάρουν το αίμα τους πίσω για όσα υπέφεραν τα χρόνια της εξουσίας του. 

Οταν ξεκίνησε η δίκη του με αντίδικο τον Κικέρωνα, στη θέση του συνηγόρου των Σικελών, προσπάθησε να λαδώσει για να κερδίσει τη δίκη. Όμως  ο Κικέρων μετά απο μια πολιτική του νίκη κατόρθωσε  να αλλάξει τη σύνθεση του δικαστηρίου, οπότε ο  Γάϊος Βέρρος το έσκασε στη Μασσαλία όπου και πέθανε το 43 πΧ την χρονιά που τον είχε προγράψει ο Μάρκος Αντώνιος επειδή αρνήθηκε να του επιστρέψει κάποια έργα τέχνης που είχε πάρει. Η προγραφή σήμαινε ουσιαστικά μέχρι και θάνατο, αλλά πρόλαβε φάινεται να πεθάνει στο κρεβάτι του.

 

Oh tempora oh mores, θα πείτε.

 

Έπεται συνέχεια, αν φυσικά το θέλετε . Η ιστορία είναι γεμάτη απο περιστατικά διαφθοράς. Αυτό δεν σημαίνει ότι κρίνουμε επιεικώς τους λαδωμένους και τους λαδώσαντες. Τουναντίον λίγο Αιγυπτιακή αυστηρότητα δεν θα έβλαπτε.

 

Θα τα ξαναπούμε

 

ΜΑΙΚΗΝΑΣ

 

 

 ΥΓ

 

Είναι ένα ενδιαφέρον βιβλίο που εκτός των ανθρωπολογικών παρατηρήσεων που κάνει και αποδεικνύει ότι σχεδόν σε όλους τους πολιτισμούς με τον ένα ή τον άλλο τρόπο υπάρχει καταδίκη της δωροδοκίας και της εξαγοράς. Διαφέρουν τα όρια του θεμιτού και του αθέμιτου. Σαν γενικός κανόνας όμως ισχύει η ηθική καταδίκη. 

Σχόλια

28/05 23:01  jerri
Τι σόι ηθική καταδίκη είναι αυτή; Τον Γάιο Βέρο τον ξέρει όλος ο κόσμος...
Υποθέτω ότι για πάρα πολλούς θα είναι πρότυπο...
29/05 09:56  Μαικήνας
To "σαν γενικός κανόνας όμως ισχύει η ηθική καταδίκη" το έγραψα επειδή τα όρια του ποινικά κολάσιμου χρηματισμού διαφέρουν απο χώρα σε χώρα και απο πολιτισμό σε πολιτισμό. Φερέιπείν τα δημοσίως διδόμενα χρήματα για προεκλογική εκστρατεία στις ΗΠΑ δεν θεωρούνται δωροδοκία. Στην Ελλάδα αν μαθαίναμε οτι μια ελληνική μεγάλη εταιρία έδινε χρήματα θα μιλάγαμε για διαπλοκή και διαφθορά.
Όμως στην συνείδηση του κόσμου, και αυτό ήταν το νόημα του σχολίου μου, ακόμα και τέτοιες νόμιμες συναλλαγές είναι ηθικά μεμπτές. Με άλλα λόγια ότι είναι νόμιμο δεν θεωρείται και αυτομάτως ηθικό.
Ελπίζω να απάντησα.
Το σχόλιό σας

Σχετικά με το blog
Είμαστε πτωχευμένοι. Αλλοι λένε "μας πτώχευσαν" κι άλλοι "πτωχεύσαμε"
Εκτός απο τα λεφτά τελείωσαν τα ψέματα, τα άλλοθι, τα ελαφρυντικά και οι συμψηφισμοί
Τα θύματα πολλά. Πάνω απ όλα οι άνθρωποι. Ακολουθούν οι θεσμοί και οι δομές.
Είναι όμως μόνο θέμα χρημάτων;
Είναι όμως θέμα δομών;
Ή είναι θέμα τρόπου σκέψης ;
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις