Τα χαΐρια μας εδώ.
Πολιτισμικό και κατ'ανάγκη πολιτικό παρατηρητήριο
Λίγα λόγια για εμένα
Ο Μαικήνας κατά κόσμο Γιώργος Λιγνός προερχόμενος απο τη γεννιά των μπουάτ και των πρώτων μαζικών φοιτητικών συνελεύσεων μετά τη δικτατορία, και ηθικός συναυτουργός σε πολλές απο τις ευγενείς πλάνες που κακοφόρμισαν με ευθύνη άλλων και μας έφεραν εδώ που φτάσαμε, πιστεύει σε όλα αυτά που μπορείτε να διαβασετε σε τουτο το βλογότοπο. Απεχθάνεται το ανεξέλεγκτο συναίσθημα αν και χολερικός απο φύση και φυσικά την καπηλεία του ανθρώπινου πόνου που οδηγεί τους πάσχοντες στην αγκαλιά των πάσης φύσης ψευδοπροφητών
Σύνδεσμοι


Σεμινάριο ηγεσίας- Οταν η τέχνη διδάσκει :«Ο λόγος του Βασιλιά»
1583 αναγνώστες
Σάββατο, 22 Ιανουαρίου 2011
10:58

 

Γιατί άραγε άρεσε τόσο πολύ αυτή η ταινία; Σίγουρα ο Κόλιν Φερθ και ο Τζέφρι Ρας είναι εξαιρετικοί. Σίγουρα το σήκωμα της κουρτίνας και η μικρή ιστορία, η ανθρώπινη,  πίσω απο την μεγάλη, την επίσημη,  είναι μια καλή αφετηρία για μια ενδιαφέρουσα ταινία. Ιδίως στις μέρες μας που η μοναχικότητα  και η μεταμόρφωσή της  σε  μια ενσυνείδητη ατομικότητα είναι το ζητούμενο. Για κάθε άνθρωπο. Όχι μόνο για ένα τραυλό βασιλιά.

Ο πόλεμος των λέξεων, όπως  αποκάλεσαν την ταινία, φωτίζει με ανάγλυφο  τρόπο το μυστήριο του «Λόγου». Ας μην επεκταθούμε όμως στο σημείο αυτό. 

Θα ήθελα να σταθώ στην πλευρά εκείνη, που μου έδωσε τον τίτλο του σημερινού σημειώματος:  Σεμινάριο ηγεσίας. Το υλικό το παίρνω απο την ταινία «Ο λόγος του Βασιλιά».

Γιατί  η Τέχνη και όχι η τέχνη διδάσκει.

 

Ο δημόσιος λόγος και η εικόνα του ηγέτη.

 

Η εκφορά δημόσιου λόγου είναι μια διαδικασία δύσκολη. Πόσο μάλλον όταν ο ομιλών είναι δημόσιος άνδρας ή γυναίκα.

Το κοινό περιμένει. Δεν είναι εκεί καταναγκαστικά, για τούτο  ο ομιλητής αισθάνεται ότι κρίνεται. Η κρίση του κοινού είναι αμείλικτη. Μία επιτυχημένη ομιλία περιλαμβάνει δύο βασικά στοιχεία. Το περιεχόμενο και την εκφορά της. Το δεύτερο ενδέχεται να καλύψει ή να αποκαλύψει αδυναμίες του πρώτου. Μαζί όμως αφήνει μια γεύση πληρότητας ή μια γεύση άνοστου στην ψυχή του ακροατή. Μια γεύση ικανοποίησης ή απογοήτευσης απο τον ομιλητή.

Στην ταινία βλέπουμε τον Αλβέρτο, δούκα της Υόρκης, δεύτερο τη τάξει διάδοχο του Βρετανικού θρόνου, να παλεύει με το τραύλισμά του, μια αδυναμία ανεπίτρεπτη για έναν δημόσιο άνδρα. Όταν μάλιστα η μοίρα τον χρήζει βασιλέα (Γεώργιος 6ος ) στη θέση του παραιτηθέντος, χάριν της δις διαζευγμένης Σίμσον, αδελφού του Εδουάρδου η πρόκληση είναι διπλή. Η υπέρβαση του προβλήματος δεν αφορά ένα  κακό για την δημόσια εικόνα του προσωπικό ελλάτωμα   αλλά  την οικοδόμηση μίας δημόσια πειστικής ηγετικής προσωπικότητας.

Ο Λόγος είναι εν τέλει η αρχή των πάντων. Δεν νοείται ηγέτης που δεν μπορεί να ελέγξει τον λόγο του. Αυτός άλλωστε ήταν ο λόγος  που  η ρητορική ήταν βασικό αντικείμενο μαθητείας και γνώσης κάθε φέρελπη δημόσιου άνδρα ιδιαίτερα στους μετά την εμφάνιση της δημοκρατίας αρχαίους χρόνους. Τραυλός ουδέποτε αγόρευσε στην εκκλησία του Δήμου, στην Απέλλα ή στην Σύγκλητο.

Ο δημόσια εκφερόμενος λόγος, πριν ακόμα τα λόγια χάσουν το νόημά τους, ήταν δημόσια δέσμευση.

Ο ηγέτης λοιπόν πρέπει να κατέχει το λόγο του. Τόσο απο απόψεως περιεχομένου, να εννοεί δηλαδή αυτά που λέει, όσο και απο απόψεως εκφοράς.

Ο Αλβέρτος κατακτώντας τον Λόγο μπόρεσε και ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα της μοίρας μεταμορφωνόμενος σε ηγέτη. Η εύνοια της μοίρας επιβεβαιώνεται, στην ουσία κερδίζεται απο τον ίδιο. Κερδίζοντας το λόγο κέρδισε την εσωτερική του, την προσωπική του  αυτοπεποίθηση χωρίς την οποία δεν υπάρχει δημόσια παρουσία.  Μια παρουσία που σε χαλεπούς καιρούς (παραμονές του πολέμου) σήμαινε πολλά για πάρα πολλούς.

Συχνά οι εκλεκτοί της μοίρας την καταριώνται, επειδή πρέπει να πληρώσουν ένα βαρύ τίμημα, όχι για αυτό που οι ίδιοι είναι είναι, αλλά για αυτό το οποίο εκπροσωπούν.

Πολλές φορές λυγίζουν κάτω απο το βάρος.

Την ώρα εκείνη έρχεται ο απο μηχανής θεός, ο σύμβουλος, δηλαδή ο consultant.

 

Ο σύμβουλος

 

Ο σύμβουλος είναι ένας άτυπος φίλος. Είναι ένα ξένο πρόσωπο, που εσύ ζητάς τη βοήθειά του και  που σκοπός του είναι δεί  το δικό σου εν δυνάμει και να σε βοηθήσει να βγεί στην επιφάνεια, να αποκαλυφθεί.

Η γυναίκα του Μπέρτι (το υποκοριστικό του βασιλιά Γεώργιου του 6ου απο το Αλβέρτος), έγραψε στον λογοθεραπευτή Λάϊονελ  τρείς εβδομάδες μετά  θάνατο του βασιλέα το 1952:

 

 

<<On February 28, 1952, just over three weeks after King George VI of England died, at age 56, his grieving widow, Elizabeth, took out her fountain pen and some sheets of Buckingham Palace notepaper and began to write to an old friend. I know perhaps better than anyone just how much you helped the king, not only with his speech, but through that his whole life & outlook on life," she wrote. "I shall always be deeply grateful to you for all you did for him.">>

 

Ο Αλβέρτος έγινε ηγέτης όχι επειδή απλά βρέθηκε στο δρόμο του ο Λάϊνονελ. Έγινε ηγέτης επειδή ξεπέρασε ένα δικό του εσωτερικό πρόβλημα, ενα πρόβλημα που απο ψυχικά ανομολόγητο, έφτασε να θεωρείται δεδομένο, μέρος του είναι του. Μέσα απο αυτή τη διαδικασία μεταμόρφωσης, που η ζωή απαίτησε απο αυτόν, αλλά αυτός  με τη σειρά του αποδέχτηκε, μεταμορφώθηκε στον ηγέτη που χρειαζόταν η χώρα του. Ο συμβολή του  σύμβουλου, του Λάϊνονελ, ήταν να δεί διαφορετικά ο Αλβέρτος τον εαυτό του. Ο Λάϊονελ δεν επέβαλε τη λύση. Την προκάλεσε να βγεί στο φώς. Και όταν βγήκε την αναγνώρισε. Τότε μόνο σύμφωνα με το έργο (η πραγματικότητα ήταν κάπως διαφορετική) αποκάλεσε τον Μπέρτι Μεγαλειότατο.

 

Επιμύθιο του σήμερα

 

Πόσοι και πόσοι σε θέσεις ηγεσίας δεν θέλουν έναν Λάϊνονελ δίπλα τους, αλλά έναν αναλώσιμο σύμβουλο; Ο σύμβουλος να είναι αξεσουάρ. Στην καλύτερη περίπτωση του επιτρέπεται να προτείνει λύσεις αλλά μόνο  μέχρι τα παρακάτω κλιμάκια. Το βλέπουμε συχνά στις επιχειρήσεις, αλλά και στην πολιτική.

Η σοβαρή δουλειά ενός consultant γίνεται  στο επίπεδο της ηγεσίας. Στο επίπεδο της κορυφής. Αυτό όμως προϋποθέτει ανθρώπους (εν δυνάμει ηγέτες) που να θέλουν να ξεπεράσουν αδυναμίες και  να αναγνωρίσουν λάθη, να μην μεταθέτουν τις ευθύνες στους γύρω ή στο εξωτερικό περιβάλλον του οργανισμού ή της επιχείρησης. Να ακούνε. Να μην είναι «ξερόλες». Να είναι ειλικρινείς με τον εαυτό τους. Γιατίμόνο έτσι μπορούν  να οικοδομήσουν σχέση με τον consultant.

 

Ο τελευταίος όμως πρέπει να μην είναι κόλακας, αρριβίστας, βδέλα ή ρουφήχτρα. Γιατί δεν είναι consultant.  Οι δύο πρώτες περιπτώσεις αφορούν συχνότερα «συμβούλους» προερχόμενους απο το εσωτερικό κύκλο, του όποιου συστήματος είναι επι κεφαλής ο ηγέτης. Οι δεύτερες αφορούν εξωσυστεμικούς συμβούλους που πουλάνε μια πραμάτεια και δεν προσφέρουν υπηρεσίες. Φυσικά όλα αυτά  είναι οι κακές εξαιρέσεις. Υπάρχουν πολλοί καλοίσύμβουλοι που βλέπουν  πίσω απο την ομίχλη. Που μετέχουν του δράματος μοχθώντας για μία λύση. Η άτυπη φιλία μεταξύ consultant   και πελάτη εμπεριέχει εμπιστοσύνη και αξιοπρέπεια. Κι όταν τούτο υπάρξει εκατέρωθεν πολλά μπορούν να αλλάξουν προς το καλύτερο.

 

ΜΑΙΚΗΝΑΣ

 

ΥΓ 1.  Αναρωτιέμαι μονάχα γιατί στην Ελλάδα έχουμε  τόσο μεγάλο έλλειμα απο πραγματικούς εν δυνάμει «ηγέτες» αλλά και πραγματικούς συμβούλους;

 

ΥΓ 2  Ο Αγγλικός λαός ποτέ δεν ξέχασε τον Γεώργιο τον έκτο  και την Ελισάβετ, την μητέρα της τωρινής βασίλισσας. Η πηγαία  συμπάθεια που έδειχνε ο κόσμος προς το πρόσωπό της δεν οφειλόταν στην φιγούρα μιας συμπαθητικής υπέργηρης (πέθανε 103 ετών) αλλά στην μνήμη αυτού που η ίδια  και ο πεθαμένος προ πολλών ετών Αλβέρτος - Γεώργιος προσέφεραν τις δύσκολες ώρες του πολέμου ακόμα και στο βομβαρδιζόμενο Λονδίνο. Κουράγιο και πίστη στην νικηφόρα έκφραση του πολέμου. Απο κάτι τέτοια δεν κρίνονται η ηγέτες; 

 

 

Σχόλια

22/01 11:18  nhad
Πολύ ωραίο το κείμενο! Θίγει εμμέσως και ένα άλλο προσφιλές μου θέμα: τη σχέση μεταξύ λόγου και έργου. Διότι υπάρχουν ηγέτες με εξαίσιο λόγο και ως περιεχόμενο και ως εκφορά, που αποδείχθηκαν όχι απλώς ανεπαρκείς αλλά με καθαρά αρνητική συνεισφορά ως κυβερνήτες (πχ ο ρήτωρας Ανδρέας Παπανδρέου της εποχής αμέσως μετά τη δικτατορία, και ο ίδιος αργότερα ως πρωθυπουργός). Όπως υπάρχουν και κακοί ρήτορες οι οποίοι, αν καταφέρουν για λόγους συγκυρίας να πάρουν την εξουσία, αποδεικνύονται καλοί ηγέτες. Οι περισσότεροι βέβαια από δαύτους δεν καταφέρνουν καν να πάρουν την εξουσία για ευνοήτους λόγους.

Τα χαιρετίσματά μου από Kaohsiung (Ταϊβάν).
22/01 11:34  bartok
Από δω το πας, από 'κει το πας, στα "δικά μας" τα φέρνεις όλα! Όμως γιατί να διαμαρτύρομαι; Αφού αυτό είναι το προφίλ του blog: "πολιτιστικό και ενίοτε πολιτικο". Επομένως σωστά και μπράβο.
Απλώς, να βρε παιδί μου... θα μου άρεσε να διαβάσω την ανάλυση της ταινίας, τις σκέψεις περί ηγεσίας, ηγετών και συμβούλων και να γλυτώσω για λίγο από τις μελαγχολικές συνειρμικές σκέψεις της σημερινής μας πραγματικότητας!
22/01 20:37  Μαικήνας
NHAD
Τι μου θυμίζετε... Το Kaohsiung ήταν απο τα λιμάνια που βλέπαμε συχνά μπροστά μας, στα χαρτιά βέβαια, όταν κοιτάζαμε την ναυλαγορά και υπολογίζαμε το ναύλο.
Απο καιρό βλέπω πάτε σχετικά καλά. Αραιές συννεφιές. Να είστε καλά φίλε και ευχαριστώ για το επαινετικό σχόλιο.
22/01 20:44  Μαικήνας
ΝHAD
Σχόλιο στο σχόλιο σας.
Η ρητορική δυνότητα σαν εργαλείο του δημαγωγού είναι γεγονός ότι υφίσταται. Παρ όλα αυτά δεν έχειευθύνη και ο λαός; ¨οταν σου λέει είναι μέρα και όμως είναι νύχτα εσύ τι κάνεις; Εκτός αν τον θαυμάζεις για τον αροστοτεχνικό τρόπο που σου λέει που διαστρέφει την αλήθεια. Να μην κοροϊδευόμαστε όμως. Πλην ελλαχίστων περιπτώσεων οι λαοί μπορούν να κρίνουν. ¨Αλλο αν δεν θέλουν.
(αναφέρομαι φυσικά και σε παραδείγματα της σχετικά πρόσφατης ελληνικής ιστορίας)
Το σχόλιό σας

Σχετικά με το blog
Είμαστε πτωχευμένοι. Αλλοι λένε "μας πτώχευσαν" κι άλλοι "πτωχεύσαμε"
Εκτός απο τα λεφτά τελείωσαν τα ψέματα, τα άλλοθι, τα ελαφρυντικά και οι συμψηφισμοί
Τα θύματα πολλά. Πάνω απ όλα οι άνθρωποι. Ακολουθούν οι θεσμοί και οι δομές.
Είναι όμως μόνο θέμα χρημάτων;
Είναι όμως θέμα δομών;
Ή είναι θέμα τρόπου σκέψης ;
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις