Τα χαΐρια μας εδώ.
Πολιτισμικό και κατ'ανάγκη πολιτικό παρατηρητήριο
Λίγα λόγια για εμένα
Ο Μαικήνας κατά κόσμο Γιώργος Λιγνός προερχόμενος απο τη γεννιά των μπουάτ και των πρώτων μαζικών φοιτητικών συνελεύσεων μετά τη δικτατορία, και ηθικός συναυτουργός σε πολλές απο τις ευγενείς πλάνες που κακοφόρμισαν με ευθύνη άλλων και μας έφεραν εδώ που φτάσαμε, πιστεύει σε όλα αυτά που μπορείτε να διαβασετε σε τουτο το βλογότοπο. Απεχθάνεται το ανεξέλεγκτο συναίσθημα αν και χολερικός απο φύση και φυσικά την καπηλεία του ανθρώπινου πόνου που οδηγεί τους πάσχοντες στην αγκαλιά των πάσης φύσης ψευδοπροφητών
Σύνδεσμοι


Ανατομία του επιθανάτιου (;)ρόγχου της Ορχήστρας των Χρωμάτων.
1032 αναγνώστες
Κυριακή, 12 Ιουνίου 2011
17:10

 

Η παραίτηση του Μίλτου Λογιάδη  και η συνειδητοποίηση από όλους ότι η Ορχήστρα ίσως να μην ξεπεράσει την κρίση για μια ακόμα φορά, ώθησε αρκετούς να εκφράσουν τη γνώμη τους τόσο για τις αιτίες και τη φύση των προβλημάτων όσο και για τη στάση και συμπεριφορά  των εμπλεκομένων. Είναι γεγονός πως ακόμα και επικριτές εκφράζουν τούτη την ώρα την αγωνία τους για την Ορχήστρα. Μέρος αυτών των επκρίσεων αφορά τον παραιτηθέντα Μαέστρο.

Κάποιοι είπαν  πώς η παραίτηση ήλθε σε λαθος στιγμή. Άλλοι πάλι θεώρησαν ενοχλητικό το ειλικρινές παράπονό του που αναδύεται απο την παρακάτω φράση: Η Ορχήστρα των Χρωμάτων υπήρξε έργο ζωής για μένα και πράγματι πίστευα ότι θα τελειώσω την καριέρα μου σ’αυτήν.

Ένας άλλος εντοπίζει εδώ μια αντίφαση λέγοντας πως απο τη μια πλευρά η Ορχήστρα ήταν χρηματοδοτούμενη, έστω αποσπασματικά, απο το Δημόσιο και  απο την άλλη ο κος Λογιάδης θεωρούσε εαυτόν ώς έχοντα «ιερό συμβόλαιο και εγγύηση» ότι θα την διηύθυνε μόνο αυτός. Αφορμή για τον παραπάνω συλλογισμό η άλλη επίμαχη φράση της παραίτησης: Κάτω από αυτές της συνθήκες νιώθω ότι αποτελεί χρέος μου προς τον ιδρυτή της Ορχήστρας να υποβάλλω την παραίτησή μου, γνωρίζοντας ότι ο Μάνος Χατζιδάκις δεν θα δεχόταν ποτέ να βλέπει συναδέλφους του μουσικούς σε αυτή την απελπιστική κατάσταση.

 

Διαφωνώ με την κριτική αυτή. Κατά τη γνώμη μου η φράση αυτή είναι απλά  δηλωτική της αντίληψης  της  προσωπικής  ευθύνης που ο ίδιος αισθανόταν πως είχε για την Ορχήστρα. Τούτη όμως η αίσθηση του κου Λογιάδη δεν ήταν αυθαίρετη και ιδιοτελής ερμηνεία των δεδομένων.  Δεν έχω σκοπό να υπερασπιστώ τον παραιτηθέντα Μαέστρο, δεν το έχει ανάγκη άλλωστε,  αλλά χάριν δικαίας κρίσεως πρέπει να επισημανθούν τα εξής:

Πρώτον: Όπως συνάγεται απο την δεύτερη αυτοαναφορική φράση του,  υπήρχε προφανώς, αλλά  όχι μόνο στο μυαλό του, η αίσθηση ότι είχε πάρει μια  «εντολή» απο τον Χατζιδάκι να «τρέξει» την Ορχήστρα. Η αντίληψή  του αυτή είναι  συγχωρητέα  αφού δεν ήταν λίγα τα  δημοσιεύματα που  συντηρούσαν αυτή τη μυθολογία όλα αυτάτα χρόνια. Ακόμα και η κατ επάγγελμα υμνωδός της com il faut πολιτιστικής ή κοινωνικής αγαθοεργίας, συντηρούσε αυτό το μύθο, μέχρι που στο τελευταίο σχόλιό της συντασόμενη με υπερκείμενες δυνάμεις αφήνει επικριτικές αιχμές αγνωμοσύνης του Μίλτου Λογιάδη (;) προς τον Χατζιδάκι και κάνοντας έκκληση στον θετό γυιό του να παρέμβει!

Όλοι ξέρουμε ότι η μετάβαση απο την Χατζιδακική περίοδο σε μια  επόμενη, στηρίχτηκε σε ένα εν  μόρφωμα που ήταν συδυασμός μιας υγιούς και ρομαντικής παρέας αλλά και  ενός "ευγενούς" κυκλώματος. Το ότι  ο ίδιος ο Μαέστρος  βρέθηκε "κληρονόμος", ήταν μάλλον θέμα τύχης και λιγώτερο επιδίωξης  του ιδίου. Εν αντιθέση με άλλους νόμιμους  κληρονόμους που λειτουργούν σαν ιδιοκτήτες πνευματικών δικαιωμάτων  και όχι σαν θεματοφύλακες της Χατζιδακικής παρακαταθήκης. Υπάρχει διαφορά.  Το ίδιο ερώτημα θα ανακύψει τώρα. Η Ορχήστρα ανήκει στο κράτος ή στο Δ.Σ της Ορχήστρας; Για τους μουσικούς ουδείς λόγος. Προφανώς είναι αναλώσιμοι.

Δεύτερον και μείζον:  Αμφιβάλλω αν υπήρχαν ποτέ οι εσωτερικές εκείνες δομές που να στηρίζουν αντίστοιχες διαδικασίες σχεδιασμού, λήψης αποφάσεων κάθε είδους (διοικητικών, καλλιτεχνικών, οικονομικών), ελέγχου, αξιολόγησης, πολιτικής προβολής, δισκογραφίας  κλπ.  Που θα σήμαινε ότι: η Ορχήστρα θα είχε μια σταθερή διοικητική και οργανωτική βάση, η ύπαρξή της θα  ήταν δεδομένη και εξασφαλισμένη, θα είχε ώριμες και εμπεδωμένες διαδικασίες που σημαίνει  «ουδείς αναντικατάστατος» , ακόμη και ο Μ Λογιάδης ή  ο Γ Κουρουπός μεχρι πέρισυ καλλιτεχνικός διευθυντής,  αλλά και τα μέλη του ΔΣ.

Σύμφωνα με μια θεωρία εξέλιξης  των κοινωνικών οργανισμών (επιχειρήσεων ή μη κερδοσκοπικών δομών)  η πρώτη μεγάλη δοκιμασία ενός οργανισμού θα παρουσιαστει όταν θα πρέπει να περάσει απο τη πρώτη φάση της πρωτοπορίας ή της χαρισματικής ηγεσίας (pioneer phase) στην επόμενη φάση που είναι η οργανωσιακή ή η φάση της διαφοροποίησης. Σε αυτή τη δεύτερη φάση: εμπεδώνονται  διαδικασίες και διακριτά υποσυστήματα με διακριτές ευθύνες με ότι αυτό σημαίνει, η κουλτούρα των χαρισματικών ηγετών αντικαθίσταται απο μια εταιρική ή οργανωσιακή κουλτούρα (για να μην μένουμε μόνο στον επιχειρηματικό τομέα), και ο οργανισμός να μπορεί να ζήσει χωρίς τον χαρισματικό ηγέτη, ξεπερνώντας το φορτίο του μύθου του. Στην περίπτωση των Χρωμάτων σήμαινε «μετά τον Χατζιδάκι τι και πώς;». Ο "πατέρας" δεν υπάρχει πλέον και το κλιμα της αδελφότητας εξασθενεί.

Οι κίνδυνοι στη δεύτερη φάση (της διαφοροποίησης), αφού έχει ολοκληρωθεί, είναι ο κορπορατισμός και η απουσία κινητήριας δύναμης ή οράματος. Το προβλημα αυτό το  αντιμετωπίζουν άλλα παλαιά ορχηστικά σχήματα στη χώρα μας. Αυτό όμως δεν αφορά τα Χρώματα. Βέβαια η πρόταση για ένταξη στην ΕΡΤ μόχλευσε και τέτοια ανακλαστικά.

Πρέπει να επισημανθεί πως ο πρώην καλλιτεχνικός διευθυντής, κος Κουρουπός, πολύ  πριν την παραίτησή του πέρισυ αλλά και μετά ζητούσε  να συζητηθουν τα σοβαρά προβληματα και να δεσμευτούν όλες οι πλευρές σε ένα σχέδιο που να εξασφάλιζε το μέλλον της Ορχήστρας.  Να βρεθούν  λύσεις όχι μόνο για τα οικονομικά αλλά και τα οργανωτικά προβλήματα με διοικητικές αναδιαρθρώσεις. Φωνή βοώντος εν τη ερήμω! Ανάλογες ήσαν οι προσπάθειες απο  το Δ.Σ του Συλλόγου των Φίλων των «Χρωμάτων».

Κατα τη γνώμη μου  είναι φανερό ότι η ντε φακτο και απότομη  μετάβαση απο την πρώτη φάση στη δεύτερη φάση, λόγω του θανάτου του Χατζιδάκι 1994, δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, δεν έγινε σοβαρή προσπάθεια παρά τον νόμο Μικρούτσικου τον ίδιο χρόνο, που και αυτός δεν έλυνε όλα τα προβλήματα.  Έτσι  η Ορχήστρα έπεσε θύμα του «ετσι το βρήκαμε έτσι το πάμε» ή του "βλέποντας και κάνοντας".  Η μετάβαση σε μία ώριμη διοικητικά και οικονομικά ορχήστρα δεν ολοκληρώθηκε έκτοτε.  Ως εκ τούτου  πολλά απο τα επι χάρτου καλλιτεχνικά σχέδια που δεν υλοποιήθηκαν ποτέ.

Κατα συνέπεια  τα λεγόμενα του Μίλτου Λογιάδη, απηχούν μια πραγματικότητα στην οποία ο ίδιος βρέθηκε να παίζει, ή πίστευε πως έπαιζε, κεντρικό ρόλο. Εξ ου και η απογοήτευσή του. Τα 20 χρόνια του Μ.Λογιάδη και τα 16 του Γ.Κουρουπού είναι πολλά όπως και να το κάνουμε.

Το υπερχειλίζον συναίσθημα είναι, κατα την γνώμη μου πάντα, κατανοητό  και συγχωρητέο. Είναι μέρος του σκηνικού αλλά δεν είναι το μείζον ούτε η αιτία.

Αιτία ήταν η αμήχανη διαχείριση του Χατζιδακικού δημιουργήματος απο το κράτος αλλά και απο τους «παράγοντες» του μουσικο-καλλιτεχνικού χώρου. 

 ΜΑΙΚΗΝΑΣ

 

Σχόλια

13/06 11:14  nhad
Αγαπητέ Μαικήνα, έτσι είναι όπως τα γράφεις. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η μετάβαση από την πρώτη φάση στη δεύτερη δεν έγινε όταν τα οικονομικά της χώρας ήταν πιο ανθηρά, αλλά χρειάζεται να γίνει τώρα, με την οικονομία της χώρας υπό κατάρρευση και με τα χρέη της ορχήστρας συσσωρευμένα.

Μερικές φορές πάντως σκέφτομαι μήπως η ορχήστρα θα πρέπει να ξανασκεφτεί την πολιτική προγράμματος, στα πρότυπα άλλων πετυχημένων ορχηστρών στο εξωτερικό, ιδίως αυτών που δε στηρίζονται στην κρατική χρηματοδότηση. Στην Ελλάδα, συχνά προσπαθούμε να αποδείξουμε ότι διακονούμε την υψηλή τέχνη και αντιμετωπίζουμε απαξιωτικά μερικά έργα που αρέσουν στο ευρύ κοινό. Στο εξωτερικό το πρόγραμμα των ορχηστρών περιλαμβάνει από "δύσκολα" έργα του 20ου αιώνα μέχρι συναυλίες με "hits", συχνά την Κυριακή πρωί, που γεμίζουν τα ταμεία τους αλλά ταυτοχρόνως εκπαιδεύουν το κοινό να μετακινείται και να πληρώνει για να ακούσει κλασσική μουσική.

Αυτός ο εκπαιδευτικός σκοπός γίνεται ακόμη πιο καθαρός πχ στην περίπτωση της φιλαρμονικής της Νέας Υόρκης, που διοργανώνει συχνά συναυλίες για να μύησει πολύ μικρούς ακροατές (3-6 ετών!) στα διάφορα όργανα. Στη πραγματικότητα είναι περισσότερο από συναυλίες αφού υπάρχει παρουσιαστής, και οι μικροί καλούνται να συμμετάσχουν με διάφορους τρόπους. Αντίστοιχα υπάρχουν συναυλίες για πιο μεγάλα παιδιά 6-12 ετών, όπου πχ ένας παρουσιαστής εξηγεί με συναρπαστικό τρόπο την εξέλιξη πχ της συναυλίας κατά τη διάρκεια τριών αιώνων.

Πλάκα είχε η αναφορά σου στην comme il faut υμνωδό: τα καλλιτεχνικά γεγονότα και τα "κοσμικά", στην ίδια στήλη.
13/06 12:01  Μαικήνας
Αγαπητέ NHAD

Πρώτα απ όλα χαίρομαι που σας ξανακούω.
Κατα δεύτερον συμφωνώ απόλυτα με τα όσα γράφετε. Επιφυλάσσομαι να έλθω στο σημείο των παράλληλων δραστηριοτήτων των ορχηστρικών σχημάτων και να καταθέσω μερικές πολύ ενδιαφέρουσες πειραματικές ενέργειες που έγιναν στην επαρχία προ ετών.
Νομίζω ότι ήλθε η ώρα να ασχοληθώ με τα ζητήματα απο τα οποια ξεκίνησα. Τα του Πολιτισμού.
Εχουμε και λέμε στα προσεχώς : *Καλλιεργώντας το κοινό απο μικρή ηλικία
*Η ιδιοτυπη ιστορία ενός μη τύποις υπάρχοντος ορχηστρικού σχήματος (ορχήστρα νέων της ΕΡΤ)
* Audition vs ελεύθερη πρόσβαση στην ορχήστρα ή αλλιώς ο φόβος της αξιολόγησης.
και άλλα.

Εδώ που φτάσαμε το να ασχολούμαστε με τα ευρύτερα ζητήματα ίσως να ικανοποιεί μόνο εμάς. Ας ασχοληθούμε λοιόν μετην μοίρα του Πολιτισμού που είναι συναρτημένος με τη μοίρα του τόπου αλλά δεν το έχουμε καταλάβει.
Ευχαριστώ για το ερέθισμα που μου δώσατε. Του Αγίου Πνεύματος σήμερα.
Η Ελλάδα απο χώρα του Αγίου Πνεύματος έγινε χώρα του αγίου Οινοπνεύματος. Μήπως να δοκιμάσει να γίνει απλά του πνεύματος;
14/06 18:40  bartok
Αγαπητοί φίλοι,
Στη συνέχεια της συζήτησης σχετικά με τα "Χρώματα", δείτε από κάτω πιο πρόσφατη ανάρτηση -ανακοίνωση των ίδιων των μουσικών στο blog τους:

www.blog-mousikoichromaton.com

"Επιστολή προς το Δ.Σ. της Ορχήστρας των Χρωμάτων"

14/06 19:35  bartok
Έρχομαι τώρα στο κείμενο:
Νομίζω ότι η ουσία του για το τί συνέβη και τί φταίει, συνοψίζεται στην τελευταία φράση: "Αιτία ήταν η αμήχανη διαχείριση του Χατζιδακικού δημιουργήματος απο το κράτος αλλά και απο τους «παράγοντες» του μουσικο-καλλιτεχνικού χώρου."
Ωστόσο εγώ θα πρόσθετα ότι οι ευθύνες δεν είναι καν ισομοιρασμένες. Έχοντας παρακολουθήσει από κοντά τα προβλήματα της Ορχήστρας τα τελευταία χρόνια, μπορώ να βεβαιώσω ότι οι αλλεπάλληλες κρίσεις, οφείλονταν πάντα στις καθυστερήσεις ή και στην αθέτηση εκπλήρωσης των συμβατικών οικονομικών υποχρεώσεων από το Υπ.Πο.Τ. Η κατάσταση αυτή τραβούσε πάνω από δεκαετία και έβαινε συνεχώς επιδεινούμενη.
Αυτό που "ξεχείλισε το ποτήρι" ήταν ο πλήρης μηδενισμός της επιχορήγησης για ένα χρόνο και η αντικατάστασή του από ένα ποσό που ήταν περίπου το ένα πέμπτο του τακτικού προϋπολογισμού των ανελαστικών εξόδων.
Παράλληλα, η πολυσυζητημένη (αλλά αναγκαστική), μετάταξη της Ορχήστρας στη Ραδιοφωνία, φάνηκε ότι ήταν απλώς ένα άλλοθι για να μην φανεί ανοιχτά ότι κλείνει. Όπως φαίνεται η ιδέα ήταν κρατηθεί το λογότυπο και το brand name και αυτόνομη ορχήστρα στην ουσία να μην υπάρχει. Ο κατάπτυστος κος Χυτήρης (που ξεκίνησε την πολιτική του άνοδο, ως συνοδός στα ψώνια της Μιμής στο Λονδίνο την εποχή του Harefield), ξέρει καλά από τέτοια τερτίπια... Δεν είναι τυχαίο ότι οι ίδιοι οι μουσικοί δεν "μάσησαν" και έβγαλάν τγην ανακοίνωση που σας προώθησα.
Με βάση όλα τα παραπάνω, οι όποιες αλλαγές στις δομές, τον προγραμματισμο ή ότι άλλο, όποτε και αν είχαν γίνει, ίσως είχαν καθυστερήσει την εξέλιξη όμως δεν θα μπορούσαν να την αντιστρέψουν. Κακά τα ψέματα. Χωρίς κρατική επιχορήγηση τα "Χρώματα" δεν θα μπορούσαν να ζήσουν, παρά τις φιλότιμες (και ως ένα βαθμό επιτυχείς) προσπάθειες να βρουν πόρους και από άλλες πηγές με τελευταίο παράδειγμα η συνεργασία με τη "Στέγη" του ιδρύματος Ωνάση.
Υ. Γ. Παραθέτω και πάλι το link στο blog επείδή πριν δεν βγήκε ως "ενεργό" link:

<a href="http://blog-mousikoichromaton.com/?p=983" target="_blank
Το σχόλιό σας

Σχετικά με το blog
Είμαστε πτωχευμένοι. Αλλοι λένε "μας πτώχευσαν" κι άλλοι "πτωχεύσαμε"
Εκτός απο τα λεφτά τελείωσαν τα ψέματα, τα άλλοθι, τα ελαφρυντικά και οι συμψηφισμοί
Τα θύματα πολλά. Πάνω απ όλα οι άνθρωποι. Ακολουθούν οι θεσμοί και οι δομές.
Είναι όμως μόνο θέμα χρημάτων;
Είναι όμως θέμα δομών;
Ή είναι θέμα τρόπου σκέψης ;
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις